Ginęła w męczarniach. Przywiązana linką holowniczą za szyję do zderzaka. Dopóki mogła, biegła za samochodem. Gdy po dwóch kilometrach opadła z sił, auto urwało jej głowę. To była młoda suka rasy husky, wzięta parę dni wcześniej ze schroniska. Ludzie z Lipnicy Małej pod Nowym Targiem wszystko widzieli. Nikt nie zareagował. W ubiegłym tygodniu sąd skazał trzech młodych mężczyzn na karę 10 miesięcy więzienia. Ale walka trwa dalej. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami każdego roku dostaje od pięciu do sześciu tysięcy sygnałów o maltretowaniu zwierząt.
Zanim nowotarski sąd ogłosił wyrok, w internecie krążyła petycja. Kilka tygodni wystarczyło, by pod wnioskiem o najwyższy z możliwych wymiar kary dla przestępców podpisało się ponad sto tysięcy osób. Portale i fora dyskusyjne pełne były sygnałów o organizacjach non profit pomagającym zwierzętom przetrwać. Internauci wymieniali się adresami, numerami telefonów. Ktoś zadał sobie trud spisania wszystkich działających w Polsce stowarzyszeń, fundacji i nieformalnych grup wspierających bezpańskie psy i koty. Doliczył się prawie 500. Większość powstała w ciągu ostatnich dwóch, trzech lat. Gdy tę liczbę pomnożyć przez pracujących na rzecz zwierząt ludzi, wyjdzie spora armia – setki tysięcy osób. Poszliśmy śladem tej listy.
W samej Warszawie błąka się od 60 do 100 tysięcy kotów. Koteria, działająca od dwóch lat na Pradze, przeprowadza bezpłatne sterylizacje bezdomnych kotów. Codziennie lekarze dokonują około 10 operacji. Po kilku dniach rekonwalescencji koty wracają tam, gdzie zostały złapane. Gdyby nie prowadzono sterylizacji, w stolicy byłoby więcej kotów niż ludzi. Jedna samica może rodzić co roku od dwóch do czterech miotów. Średnio 15 młodych. Połowa to samice zdolne do rozrodu, gdy kończą pół roku. Od jednej samicy i jej potomstwa może pochodzić 50 nowych kocich istnień rocznie. W ciągu pięciu lat (tyle średnio żyją koty na wolności) jedna kocica może być teoretycznie matką, babką, pra- i praprababką dla – uwaga – 20 milionów kotów.
Koteria ma kilkuset wolontariuszy w całym mieście. Dokarmiają koty, wyłapują te, które się zgubiły lub zostały porzucone. Prowadzą domy tymczasowe, w których zwierzaki czekają na nowych właścicieli. Koteria powstała dzięki Zofii Nowak. Starsza pani z podwarszawskiej Falenicy przed śmiercią zapisała fundacji wszystkie oszczędności. Sama przez lata pomagała kotom i psom. Umarła dwa lata temu. Pieniądze z darowizny pozwoliły Koterii wynająć lokal, urządzić go, wyposażyć. – Często jestem atakowana za to, że pomagam zwierzętom, a nie na przykład głodnym dzieciom. Odpowiadam: pomóż sam, sama; nieszczęść jest na świecie tyle, że dla każdego wystarczy – mówi Anna Wypych, założycielka Koterii.
Krzysztof Tatar i Ireneusz Czerniejewski mieli po 18 lat, kiedy zakładali we Wrocławiu szkołę tresury psów. Dziś są już dobrze po trzydziestce, a ich fundacja 2 plus 4 dopiero niedawno zaczęła działać. Tatar z Czerniejewskim szukają domów dla porzuconych psów. Już kilkadziesiąt czworonogów ma dzięki nim właścicieli. Zwierzęta najpierw umieszczają w jednym z wielu domów przejściowych, u wolontariuszy, głównie studentów i emerytów. Opłacają karmę, opiekę weterynaryjną. Uczą psy posłuszeństwa. Lękliwe, czasem agresywne, wymagają cierpliwości i fachowej opieki. Krzysztof i Ireneusz sami zajmują się wykorzenianiem złych psich nawyków. Po dwóch, trzech, czasem czterech miesiącach, kiedy uznają, że psa można już oddać w dobre ręce, szukają stałego domu. Pomagają im znajomi i znajomi znajomych. W internecie, we wrocławskich gazetach, w ulotkach zostawianych w lecznicach weterynaryjnych publikują zdjęcia psów i krótkie opisy – charakterystyki zwierząt.
– Wziąłem od tych chłopaków trzy psy i jedną sukę, wszystkie nierasowe, ale bardzo kochane – opowiada Marek Sieńko, mieszkaniec jednej z podwrocławskich miejscowości, od kilku lat emeryt. – Tym pomaganiem zwierzakom zaraziłem swoich sąsiadów. Już wszyscy mają przynajmniej po jednym psie, a czasem nawet więcej, bo zwierzęta czekają u nich na docelowy dom.
W Szczecinie nie ma już stoczni, ale zostały stoczniowe koty. W celu ratowania zwierząt, którymi kiedyś opiekowali się pracownicy, powołano Komitet Pomocy Kotom Pracującym w Stoczni, a Stowarzyszenie Zwierzęcy Telefon Zaufania zorganizowało akcję „SOS dla stoczniowych kotów”. – Kiedy upadła stocznia, okazało się, że na jej terenie żyje kilkaset kotów, które nagle straciły dostęp do pożywienia – tłumaczy Teresa Piątkiewicz ze Zwierzęcego Telefonu Zaufania. Akcja pomocy zwierzętom ruszyła rok temu. Są ciepłe budy, jedzenie i woda. Wolontariusze szukają dla zwierząt nowych domów. Z kilkuset kotów do przekazania w dobre ręce zostało jeszcze kilkadziesiąt. Jeśli dobrze pójdzie, za parę miesięcy stocznia pozbędzie się ostatnich „pracowników”.
Pani Bożena, mieszkanka osiedla w KatowicachBogucicach, jest sama. Nikt jej nie pomaga. A ona nie umie prosić. Kilkanaście bezpańskich kotów żyjących w piwnicach bloków jest w stanie sama wyżywić z pensji pielęgniarki siemianowickiego szpitala. Koty ją znają, tylko jej się nie boją. Karmi je zawsze w tym samym miejscu, na osiedlowym placyku. Ostatnio boi się wychodzić z domu. I boi się, że koty chodzą głodne. Chłopaki z osiedla nie dają jej żyć. Przeklinają, krzyczą, popychają. Straszą zwierzęta. Przed świętami jeden z nich, na oko gimnazjalista, w nasuniętym na głowę kapturze uderzył ją w twarz. Akurat niosła karmę na plac. Pobicie zgłosiła w komisariacie. Mówiła, że właściwie nie o nią chodzi, ale o koty, bo kto teraz je będzie karmił? Policja prowadzi dochodzenie. W sprawie pobicia, chociaż pani Bożena prosiła, żeby to było śledztwo w sprawie kotów. Ale kotów już dawno nikt nie widział. Pochowały się.

Współpraca Tomasz Wojciechowski

PRAWA ZWIERZĄT Koalicja dla Zwierząt – organizacja skupiająca osoby działające w kilkudziesięciu fundacjach i stowarzyszeniach opracowała projekt nowej ustawy o ochronie zwierząt. Poza zakazem trzymania zwierząt na uwięzi, czyli m.in. psów na łańcuchach, projekt zakazuje też przycinania zwierzętom uszu i ogonów w celach estetycznych, hodowli zwierząt futerkowych. Koalicja dla zwierząt chce, aby hodowlę domową, m.in. psów, kotów, uznać za działalność gospodarczą. Zakazuje sprzedaży zwierząt domowych poza miejscami hodowli, a także prowadzenia schronisk dla zysku. Autorzy proponują zwiększenie kar za zabicie zwierzęcia ze szczególnym okrucieństwem. W takim przypadku groziłaby grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do trzech lat (obecnie są to dwa lata). W artykule pierwszym projektodawcy ustawy piszą: „Zwierzę jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania”. Nie wiadomo jeszcze, jakie będą losy tego projektu. Na razie prezydent Bronisław Komorowski zwolnił Karinę Schwerzler ze stanowiska prezydenckiego pełnomocnika ds. ochrony zwierząt. Co więcej, Komorowski w ogóle zlikwidował to stanowisko w swojej kancelarii.